گزارش ویژه | یک بررسی تاریخی درباره سیمرغ مردمیِ فجر و اکران نوروزی؛ آیا همیشه فیلم محبوب تماشاگران جشنواره فجر، در ایام نوروز اکران می‌شد؟

۱۴۰۴/۱۱/۲۹ فیلم‌دیتا

گزارش ویژه | یک بررسی تاریخی درباره سیمرغ مردمیِ فجر و اکران نوروزی؛ آیا همیشه فیلم محبوب تماشاگران جشنواره فجر، در ایام نوروز اکران می‌شد؟

در شرایطی وارد ماه اسفند می‌شویم که زمزمه‌ها و شایعات ترکیب فیلم‌های سینماها برای اکران نوروز کم‌کم پُررنگ می‌شود. اخیراً خبری منتشر شد که سه فیلم درخواست اکران نوروزی دادند که این خبر توسط مهدی کرم‌پور، دبیر شورای صنفی نمایش، تکذیب شد. همچنین با توجه به تجربه یک دهه اخیر، برخی پیش‌بینی می‌کنند که دو فیلم برنده سیمرغ مردمی جشنواره فجر چهل‌وچهارم، یعنی زنده‌شور و اسکورت، حضورشان در چرخه اکران نوروزی سینماها قطعی است. به همین بهانه، نگاهی خواهیم انداخت به این موضوع و بررسی می‌کنیم که آیا همیشه فیلم‌های برنده سیمرغ مردمی، در چرخه اکران نوروزی حضور داشتند یا خیر.

سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران، از سال ۱۳۷۶ و جشنواره شانزدهم فیلم فجر باب شد. از آن دوره تا پایان جشنواره چهل‌وچهارم (سال ۱۴۰۴)، ۲۹ دوره گذشته است که در ۲۶ دوره این سیمرغ اهدا شد. این سیمرغ از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ حذف شده بود! در این ۲۶ دوره، ۳۲ فیلم موفق به کسب این سیمرغ شدند؛ از آن جهت که در شش دوره از جشنواره، مثل دوره اخیر، دو فیلم مشترکاً صاحب این جایزه شدند. با این حال از این ۳۲ فیلم محبوب تماشاگران فجر، تنها ۱۱ فیلم در ترکیب اکران نوروزی جا گرفتند؛ اتفاقی که در دهه ۹۰ بیشتر شاهد آن بودیم.

چهرشنبه‌سوری (اصغر فرهادی) و اخراجی‌ها (مسعود ده‌نمکی) در دهه ۸۰، جدایی نادر از سیمین (اصغر فرهادی)، خط ویژه (مصطفی کیایی)، رخ دیوانه (ابوالحسن داوودی)، ابد و یک روز (سعید روستایی)، ماجرای نیمروز (محمدحسین مهدویان)، متری شیش‌ونیم (سعید روستایی) و شنای پروانه (محمد کارت) در دهه ۹۰، و پیشمرگ (علی غفاری) در سال ۱۴۰۰، فیلم‌هایی بودند که بعد از جشنواره و در ایام نوروز، در سینماهای کشور به اکران درآمدند.

همان‌طور که گفته شد، در شش دوره دو فیلم مشترکاً صاحب این سیمرغ شدند که آخرین‌شان دوره آخر بود. در ۵ دوره دیگر، هیچ‌کدام از آن دو فیلم هم‌زمان در ترکیب اکران نوروز جای نگرفتند؛ یا یک کدام از آن‌ها اکران شد یا هیچ‌کدام اکران نشدند. از دوره هجدهم، نه عروس آتش (خسرو سینایی) به پرده سینماها در ابتدای سال جدید رسید و نه متولد ماه مهر (احمدرضا درویش). از جشنواره بیست‌وپنجم هم، از بین اخراجی‌ها (مسعود ده‌نمکی) و سنتوری (داریوش مهرجویی)، فیلم اول این شانس را پیدا کرد. در جشنواره بیست‌وهفتم، سیمرغ مردمی مشترکاً به درباره الی (اصغر فرهادی) و بی‌پولی (حمید نعمت‌الله) رسید، اما هر دو فیلم در تاریخی غیر از ایام نوروز اکران شدند. هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند (پوران درخشنده) و حوض نقاشی (ماریار میری) برندگان جشنواره سی‌و یکم بودند که فیلم مازیار میری شانس اکران در نوروز را پیدا کرد. از جشنواره سی‌ودوم هم خط ویژه (مصطفی کیایی) و شیار ۱۴۳ (نرگس آبیار) این فرصت را داشتند که در نهایت فیلم مصطفی کیایی توانست از این فرصت استفاده کند.

حال باید دید زنده‌شور (کاظم دانشی) و اسکورت (یوسف حاتمی‌کیا) که محبوب‌ترین فیلم‌های تماشاگران فجر ۴۴ بودند، آیا در ترکیب اکران نوروز ۱۴۰۵ قرار می‌گیرند یا خیر.